Uit het commentaar van de heilige Ambrosius, bisschop van Milaan († 397), op psalm 1
De heerlijkheid van het boek der psalmen
Door heel de heilige Schrift vaart de adem van Gods genade. Maar in bijzondere mate geldt dit voor het heerlijke boek van de psalmen. Toen Mozes de daden van de oude vaders beschreef, deed hij dat in een sobere taal. Maar toen hijzelf het volk van de vaderen op onvergetelijke en wonderbare wijze door de Rode Zee leidde en koning Farao met zijn leger in de golven zag vergaan, steeg zijn schrijftalent naar grotere hoogten, want hij had iets kunnen bewerken dat zijn eigen krachten te boven ging. Toen zong hij een triomfantelijk loflied voor de Heer. En Mirjam, zijn zuster, greep naar de tamboerijn en spoorde haar gezellinnen aan met de woorden: ‘Zingt voor de Heer, want Hij is de hoogste; paard en berijder dreef Hij in zee’ (Ex. 15, 21).
In de Schrift is er het verhaal dat ons onderricht, er is de wet die ons leert te leven, de profetie die voorspelt, de berisping die het kwade brandmerkt, en de zedenleer die het goede aanraadt. In het boek van de psalmen is er verrijking voor iedereen en een krachtig geneesmiddel voor het geestelijk welzijn van de mens. Het volstaat de psalmen te lezen om voor de kwalen die je eigen ziekte uitmaken, de aangewezen medicijn te vinden. Het volstaat dit boek ter hand te nemen om als het ware in een geestelijk oefenkamp of een sportpark van deugden terecht te komen, waar je uit een gevarieerd programma van wedstrijden datgene kunt kiezen wat je het meest geschikt lijkt te zijn om op vlotte wijze de krans van de overwinning te behalen.
Als iemand de daden van de oude vaders wil overwegen om ze na te volgen, krijgt hij in één enkele psalm het hele verhaal van de geschiedenis der vaderen samengevat: in het bondige bestek van die lezing vindt hij een schat aan herinneringen. Als iemand het wezen van de wet wil doorgronden, die geheel vervat ligt in de band van de liefde – want ‘liefde vervult de gehele wet’ (Rom. 13, 10) – heeft hij slechts in de psalmen te lezen over de grote liefde van de ene die de ergste gevaren trotseerde om de schande van een heel volk te verdrijven: meteen zal hij erkennen dat de heerlijkheid van zijn liefde even groot is als de triomf van zijn heldendaad.
Wat zal ik zeggen over de profetische kracht van de psalmen? Wat anderen in raadselachtige termen voorspeld hebben, blijkt openlijk en zonneklaar te zijn beloofd aan de psalmist alleen: dat namelijk uit zijn geslacht de Heer Jezus zou geboren worden, want de Heer heeft hem gezegd: ‘Een telg uit uw geslacht zal Ik op uw troon verheffen’ (Ps. 132 (131),11). In de psalmen wordt Jezus echter niet alleen voor ons geboren, Hij neemt er ook het heilzaam lijden van zijn lichaam op zich, Hij rust er in de dood, verrijst, vaart op ten hemel en zit aan de rechterhand van de Vader. Dat wat geen mens ooit waagde te verwoorden, heeft deze profeet alleen voorspeld, en later heeft de Heer zelf het in zijn evangelie verkondigd.